Maciuś podsłuchuje naradę ministrów — ilustracja do pierwszego rozdziału. Źródło: Audio Opowieści

Mały król znów w Ameryce. „Król Maciuś Pierwszy” Korczaka do słuchania po angielsku

Pierwsze angielskie wydanie powieści Janusza Korczaka ukazało się w Nowym Jorku w 1945 roku, trzy lata po śmierci autora w Treblince. Osiemdziesiąt jeden lat później książka o dziewięcioletnim królu, który chciał rządzić sprawiedliwiej niż dorośli, trafia do polonijnych domów w nowej postaci: jako ilustrowany audiobook po angielsku.

„Król Maciuś Pierwszy” zaczyna się od śmierci starego króla. Tron dziedziczy jego syn, który nie umie jeszcze dobrze pisać. Ministrowie chcą rządzić za niego; Maciuś wymyka się więc z pałacu i idzie na wojnę jako zwykły żołnierz, pod cudzym nazwiskiem, a po powrocie próbuje urządzić państwo po swojemu: daje dzieciom sejm i gazetę, zaprasza do stolicy afrykańską księżniczkę Klu-Klu, wierzy, że dobre chęci wystarczą. Nie wystarczają — i to właśnie odróżnia tę książkę od bajki. Korczak pozwala swojemu bohaterowi popełniać błędy władzy i ponosić ich skutki.

Autor wiedział, o czym pisze. Janusz Korczak (1878–1942), lekarz i pedagog, od 1912 roku prowadził w Warszawie Dom Sierot, w którym dzieci miały własny sejm, sąd koleżeński i gazetę. Powieść, wydana w 1922 roku, jest literacką wersją tego eksperymentu: pytaniem, co się stanie, gdy dziecko potraktuje się poważnie. Do tej samej myśli odwołuje się Konwencja o prawach dziecka, którą Organizacja Narodów Zjednoczonych przyjęła w 1989 roku z inicjatywy Polski.

Ilustracja : Bitwa na śnieżki

Od Nowego Jorku do aplikacji w telefonie

Amerykańscy czytelnicy poznali Maciusia wcześnie. W 1945 roku nowojorskie wydawnictwo Roy Publishers ogłosiło przekład Edith i Sidneya Sulkinów pod tytułem „Matthew the Young King”. W 1986 roku nowojorska oficyna Farrar, Straus and Giroux wydała tłumaczenie Richarda Lourie z przedmową Brunona Bettelheima, do dziś wznawiane. Książka ma więc w języku angielskim długą historię druku. Wydawca nowego wydania nie znalazł natomiast żadnego dostępnego na rynku audiobooka w tym języku.

Tę lukę wypełnia Audio Opowieści — niewielkie polskie wydawnictwo, które przygotowało własny przekład „Króla Maciusia Pierwszego” i jego ciągu dalszego, „Króla Maciusia na wyspie bezludnej”, z polskiego oryginału będącego w domenie publicznej. Obie części ukazały się w 2026 roku w aplikacji na iPhone’a i Androida. W trakcie słuchania na ekranie pojawiają się ilustracje kolejnych scen, każda z postaci ma portret i krótki opis, a pełny tekst można śledzić równolegle z nagraniem.

„Dziecko, które w domu słyszy polski, a w szkole myśli po angielsku, często nie ma już dostępu do książek, na których wychowali się jego rodzice. Chcieliśmy, żeby mogło poznać Maciusia w języku, w którym czyta — i żeby potem miało o czym rozmawiać z dziadkami” — mówi Marcin Grynienko, założyciel Audio Opowieści.

Otwarcie o głosie

Wydawnictwo nie ukrywa, jak powstało nagranie. Narratorem jest licencjonowany głos syntetyczny, bez naśladowania głosu żadnego istniejącego lektora, a informacja o tym znajduje się przy każdym tytule. Przekład i ilustracje przygotowało wydawnictwo. Trzyminutowej próbki każdej książki można posłuchać na stronie wydawcy bez zakładania konta i samemu ocenić efekt.

Lekcja dla szkół sobotnich

Z myślą o polonijnych szkołach sobotnich i nauczycielach języka angielskiego powstał bezpłatny, 45-minutowy scenariusz lekcji dla dzieci w wieku 9–12 lat. Opiera się na pierwszym rozdziale: uczniowie słuchają fragmentu, czytają scenę narady ministrów, poznają dziesięć słów i rozmawiają o tym, kto powinien mieć głos, gdy zapadają decyzje. Krótka nota biograficzna łączy Korczaka z prawami dziecka. Ten sam rozdział, postacie i ilustracje są dostępne po polsku na stronie książki, więc lekcję można prowadzić w dwóch językach. Materiały wolno drukować i kopiować bez ograniczeń.

Publikacja zbiega się z październikowym Miesiącem Dziedzictwa Polsko-Amerykańskiego.

KARTA FAKTÓW

ADRESY

Strona dla rodzin polonijnych: https://audio-opowiesci.com/pl/dla-polonii/

Książka i bezpłatna próbka: https://audio-opowiesci.com/en/books/king-matt-the-first/

Scenariusz lekcji: https://audio-opowiesci.com/en/for-schools/lesson-plan-king-matt-the-first/

App Store: https://apps.apple.com/app/id6779298189

Google Play: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.audioopowiesci.app

O WYDAWCY

Audio Opowieści wydaje polską klasykę dla dzieci i młodzieży w języku angielskim jako audiobooki z ilustracjami, galerią postaci i pełnym tekstem. Wydawnictwo prowadzi spółka Bril Brothers Innovation Labs sp. z o.o. z siedzibą w Jaroszowie na Dolnym Śląsku.

Aplikacja Król Maciuś Pierwszy 

„Król Maciuś Pierwszy” Janusza Korczaka, po raz pierwszy wydany po angielsku w Nowym Jorku w 1945 roku, jest teraz dostępny jako ilustrowany audiobook w tym języku — razem z ciągiem dalszym, „Królem Maciusiem na wyspie bezludnej”. Wydanie przygotowało polskie wydawnictwo Audio Opowieści z myślą o dzieciach Polonii, które rozumieją polski, ale czytają po angielsku. Książek słucha się w aplikacji na iPhone’a i Androida; nagraniu towarzyszą ilustracje, galeria postaci i pełny tekst. Dla szkół sobotnich wydawca udostępnia bezpłatny scenariusz lekcji. Więcej: audio-opowiesci.com/pl/dla-polonii

Audio Opowieści

www.audio-opowiesci.com