Piękne bo polskie
Ułańska czapka jak ustaliliśmy to na podstawie wielu źródeł historycznych, posiada bardzo długą historię. Po raz pierwszy wymienia się ten termin już w początkach XVIII wieku. Warto jest w tym miejscu podkreślić, iż noszona była ona przez polskich husarów, którzy byli jak wiadomo, najodważniejszymi kawalerzystami w rodzimej historii polskiego wojska. Czapka ułańska, była zatem nie tylko praktycznym nakryciem głowy żołnierza, ale była też ona ważnym elementem stroju, który symbolizował odwagę i dumę Polaka.
Żołnierze 1. Pułku Ułanów Legionów Polskich, fotografia pozowana na dachu Pałacu Prasy w Krakowie./https://wolniisolidarni.czest.pl
Jak wyglądała czapka ułańska
Ułańska czapka jak wiemy to z kart historii, miała bardzo charakterystyczny kształt, który wyróżniał ją od innych wojskowych nakryć głowy. Była to rzecz jasna wysoka czapka z dość dobrze utwardzonym daszkiem, ozdobiona piórami oraz metalowym polskim orłem na jej przodzie. Czapka ta wykonana była z materiałów takich jak skóra, filc, no i oczywiście metal, co nadawało jej niebywałego wyglądu i trwałości.
Jej nazewnictwo
Nazwa ułańskiej czapki to „czapka husarska”. Termin „husar” odnosi się do polskich kawalerzystów. Oczywiście jej właściciele znani byli ze swojej odwagi i umiejętności w prowadzeniu walki. Czapka była integralną częścią stroju husarskiego i symbolizowała przynależność do tej elitarnej jednostki wojskowej. Często też na tę czapkę mawiano czako lub też „kwadratówka” lub po prostu czapka ułańska.
Grupa żołnierzy 1. Pułku Ułanów Legionów Polskich, drugi od lewej stoi Bolesław Wieniawa-Długoszowski, trzeci Józef Piłsudski, listopad 1916 r. /www.wolniisolidarni.czest.pl
Ułańska czapka jak wiemy, miała zarówno praktyczne, jak i symboliczne znaczenie. Chroniła ona jak to już było powiedziane głowę żołnierza, jak też czapka ta reprezentowała dumę i odwagę bojową polskich żołnierzy. Jej wygląd nadawał szczególnego charakteru polskiemu wojsku, szczególnie gdy Polacy walczyli w hiszpańskim wąwozie Somosierra.
…Tam pod Somosierrą
Polak w pięknej czapie
ma mundur galowy
ordery przy klapie…
Ułańska czapka dzisiaj
Ułańska czapka nigdy nie straciła swojego znaczenia. Jest ona do dzisiaj popularnym elementem stroju rekonstrukcyjnego wielu grup historycznych. Można ją zatem podziwiać na różnych paradach, uroczystościach historycznych no i oczywiście wydarzeniach kulturalnych.
Ewa Michałowska- Walkiewicz