Medal dla Karola Polejowskiego
Głównym punktem uroczystości 3 października 2026 r. z udziałem delegacji Instytutu Pamięci Narodowej w sanktuarium Matki Boskiej Częstochowskiej w Doylestown było wręczenie Orderów Odrodzenia Polski oraz Krzyży Wolności i Solidarności zasłużonym działaczom „Solidarności” i opozycji antykomunistycznej w Polsce. Warto jednak nadmienić, że doszło jeszcze do innego ważnego wydarzenia. Zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski otrzymał bowiem Medal 40-lecia Videofactu, który wręczył Marek Ruszczyński, w latach 80. dyrektor nowojorskiego biura Konfederacji Polski Niepodległej w Nowym Jorku.
Marek Ruszczyński wręcza Karolowi Polejowskiemu Medal 40-lecia Videofacti podczas spotkania Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności w Amerykańskiej Częstochowie, 3 października 2026
W swoim wystąpieniu Marek Ruszczyński powiedział: „Szanowni Państwo, Dostojni Goście, Przyjaciele historii i polskiej niepodległościowej pamięci, w czterdziestą rocznicę działalności Videofactu – instytucji, która dokumentuje losy polskiej emigracji niepodległościowej i środowisk kombatanckich – mamy zaszczyt uhonorować Pana Karola Polejowskiego, Zastępcę Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej medalem upamiętniającym tę rocznicę.
Panie Prezesie, Pańska działalność jest świadectwem głębokiego, wewnętrznego zobowiązania wobec historii Polski.
Z niezwykłą konsekwencją i wrażliwością troszczy się Pan o to, aby prawda i pamięć o bohaterach działań podejmowanych dla odzyskania niepodległości Polski i o ofiarach komunistycznego reżimu PRL były zachowane i godnie przekazywane kolejnym pokoleniom.
Dzięki Pana pracy głos tych co odważyli się powiedzieć NIE! komunistycznemu reżimowi PRL nie milknie.
Pańskie zaangażowanie sprawia, że świadectwa tych, którzy dążyli do odzyskania niepodległości stają się częścią wspólnej świadomości narodowej, a prawda o ich losach – prawdą żywą, obecną, kształtującą naszą tożsamość.
Wspierając inicjatywy dokumentujące historię nie kolaborujących z PRL Polaków rozsianych po świecie, działa Pan w duchu wartości, które od czterech dekad stanowią fundament misji Videofact: wierności faktom i szacunku dla świadectwa. Pańska postawa – pełna odpowiedzialności za pamięć i troski o prawdę – czyni Pana naturalnym adresatem wyróżnienia Medalem 40‑lecia Videofact.
Panie Prezesie, z najwyższym szacunkiem, z głębokim uznaniem, z poczuciem wdzięczności za Pańską służbę,
proszę o przyjęcie Medalu 40‑lecia Videofact.”
Karol Polejowski pokazuje certyfikat uhonorowania i Medal 40-lecia Videofactu
Natomiast na certyfikacie uhonorowania medalem napisano: „Kapituła Medalu 40-lecia Videofact z dumą przyznaje Karolowi Polejowskiemu Medal 40-lecia Videofact za pielęgnowanie historii Polski i konsekwentne domaganie się, żeby polityka historyczna była oparta na prawdzie. W dowód szacunku i wdzięczności za wierność ideałom wolności”.
VideoFakt powstał w 1985 roku w Nowym Jorku z inicjatywy Mariana Faryniarza, działacza opozycji demokratycznej w PRL i emigranta politycznego. Było to niezależne przedsięwzięcie dokumentujące życie Polonii amerykańskiej oraz działalność polskiego środowiska niepodległościowego na emigracji.
Marian Faryniarz i VideoFakt rejestrowali na kasetach VHS m.in. demonstracje przeciwko władzom komunistycznym w Polsce, manifestacje poparcia dla „Solidarności”, spotkania polonijne, uroczystości patriotyczne oraz relacje świadków historii. Zgromadzone nagrania stały się cennym świadectwem działalności polskiej emigracji w latach 80. i kolejnych dekadach.
Archiwum VideoFaktu zostało przekazane do Instytutu Pamięci Narodowej w ramach projektu „Archiwum Pełne Pamięci”. IPN opracował ponad 200 nagrań wideo autorstwa Mariana Faryniarza, dzięki czemu materiały te mogą służyć badaczom i kolejnym pokoleniom jako dokumentacja historii Polonii oraz walki o wolną Polskę.
(mb)
Fot.: Adam Więckowski
