Od Sarajewa 1984 do Pekinu 2022
Szkoła Mistrzostwa Sportowego (SMS) w Zakopanem, zbliżająca się do półwiecza istnienia, wychowała 73 reprezentantów Polski na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich (ZIO). Podczas 129 startów na 11 ZIO absolwenci SMS zdobyli pięć złotych, dwa srebrne i pięć brązowych medali. Niezmiennie od 2014 roku pieczę nad szkołą sprawuje Samorząd Województwa Małopolskiego.
Najbardziej utytułowanym polskim olimpijczykiem i wychowankiem SMS Zakopane jest Kamil Stoch. Skoczek z Zębu zdobył trzy złote medale i jeden brązowy. Największą liczbę olimpijskich krążków wszystkich kolorów wywalczyła natomiast Justyna Kowalczyk. W dorobku biegaczki znalazło się pięć medali, w tym dwa złote.
49 lat uczy i wychowuje mimo dwóch kryzysów
SMS powołano dożycia w październiku 1977 roku. Początkowo siedziba mieściła się przy ulicy Karłowicza 6 w Zakopanem. Pierwsze 15 lat istnienia szkoły na Bystrem to czas intensywnego działania, dojrzewania do ważnej roli, jaką dziś pełni w środowisku. To były lata wytężonej pracy, zarówno uczniów – zawodników, jak ich trenerów i nauczycieli. Niezapomnianym dyrektorem był Stefan Rogalski. Twórca i pomysłodawca kształtu szkoły, inspirujący do działania innych. Niestety w 1992 roku zbieg okoliczności doprowadził do rozwiązania SMS. Szkoła znalazła się w „rozproszeniu”. Liceum przeniesiono na ulicę Słoneczną. Weszło w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących. W 1999 roku Starostwo Powiatowe w stolicy Tatr powołało gimnazjum. W ślad za tym w 2000 roku powstał Zespół Szkół Mistrzostwa Sportowego. 14 lat później kolejny kryzys finansowy zażegnało Województwo Małopolskie, przejmując placówkę na swoje utrzymanie. Obecnie w obrębie SMS działa Szkoła Podstawowa nr 10 i Liceum Ogólnokształcące, mieszczące się przy ul. Droga do Olczy 26. Od 23 marca 2002 roku patronem ZSMS jest Stanisław Marusarz, jedna z legend polskiego narciarstwa.
SMS Zakopane jest kluczową sportową placówką oświatowo-wychowawczą regionu, aktywnie wspieraną przez władze województwa. Słynącą z wybitnych wyników w sportach zimowych, kształcenia olimpijczyków i medalistów mistrzostw świata. Jako najważniejsza szkoła sportowa w Polsce w tej dziedzinie, łączy naukę z intensywnym, interdyscyplinarnym treningiem. Jest jedyną szkołą w Polsce oferującą tak szeroki wachlarz dyscyplin zimowych od skoków i biegów, przez kombinację alpejską i biathlon, a skończywszy na snowboardzie i łyżwiarstwie. Co przekłada się na wszechstronny rozwój uczniów i absolwentów
– zwraca uwagę marszałek Łukasz Smółka.
Złote czasy. Skoczek, biegaczka i łyżwiarze szybcy
Stoch, najbardziej utytułowany olimpijczyk, jest też rekordzistą po względem występów na ZIO. Był na nich pięciokrotnie. W Turynie (2006 – jeszcze jako uczeń SMS) i Vancouver (2010) zajmował piąte miejsca w konkursie drużynowym. W Soczi (2014) świętował dwa złote medale na skoczniach normalnej i dużej. Start w Pjongczangu (2018) rozpoczął od indywidualnego złota na dużej skoczni, dopiero potem przyszedł brązowy medal w drużynie. ZIO w Pekinie (2022) kończył na czwartej i szóstej pozycji indywidualnie. – Od samego początku chciałem iść do SMS, bo wiedziałem, że tam będę miał możliwość koncentrowania się na mojej największej pasji – sporcie. Przez trzy lata uczyłem się w gimnazjum, a potem kolejne trzy spędziłem w liceum. Wspomnienia mam bardzo sympatyczne. Klasa, szczególnie ta licealna, była bardzo zgrana, z kilkoma niezłymi „łobuziakami”, śmiechu i żartów było zawsze sporo – przypomina w jednym z wywiadów Stoch. Justyna Kowalczyk była tylko cztery razy w biało-czerwonej kadrze, ale za to zdobyła pięć medali. – Byłam laureatką kilku olimpiad przedmiotowych, które dawały mi prawo wyboru dowolnego liceum w Polsce. Ale kochałam też biegać na nartach. Później byłam jedyną młodą biegaczką w internacie, co powodowało, że czułam się samotna. Jednak ówczesna trenerka, a potem dyrektor SMS pani Barbara Sobańska przekonała rodziców, że powinnam pozostać i świetnie się stało! – w podobnym tonie wypowiadała się Kowalczyk, która na początek sukcesów olimpijskich zdobyła brąz we Włoszech w biegu na 30 km stylem dowolnym. Szczyt formy przypadł w Vancouver. Złoto na 30 km stylem klasycznym, srebro w biegu sprinterskim i brąz na 15 km stylem łączonym to był wybitny wynik. Dorobek medalowy zakończył triumf w Rosji na dystansie 10 km stylem klasycznym. ZIO w Pjongczangu nie przyniosły już sukcesów. – Kiedyś podczas zajęć z języka niemieckiego nasza nauczycielka straciła cierpliwości i kazała napisać mi 100 razy regułkę: „Nie będę rozmawiała na lekcji”. Oczywiście, postanowiłam dodać też coś od siebie i całą litanię zakończyłam zdaniem: „I tak będę gadała” – ze śmiechem wspomina czas spędzony w szkole.
Panczenistki Luiza Złotkowska i Katarzyna Woźniak dwukrotnie wpisywały się na medalową listę. Zaczęły od brązu w Kanadzie, by cztery lata później stanąć na drugim miejscu olimpijskiego podium. Za każdym razem czyniły to w biegu drużynowym. W 2014 roku srebro wywalczyła razem z nimi inna absolwentka SMS – Natalia Czerwonka. W Soczi kobietom pozazdrościli mężczyźni. Konrad Niedźwiedzki wespół z Janem Szymańskim zdobyli brąz w biegu drużynowym.
Od Cortiny d’Ampezzo do Cortiny d’Ampezzo mija 70 lat
– Dzięki wynikom, szczególnie na igrzyskach olimpijskich, udowodniliśmy wszystkim, że warto szkolić i pracować. Moje marzenia spełniły się. Od Cortiny do Cortiny czyli od pierwszych igrzysk ze zdobyczą medalową dla Polski aż do dziś (6 lutego rozpoczynają się ZIO we Włoszech – przyp. red) mija 70 lat. Tego potencjału nie wolno zmarnować. Na 40-lecie w 2017 roku udało się zamknąć modernizację internatu oraz budowę nowej części dydaktycznej szkoły i hali sportowej. Prace przy centrum treningowo-naukowo-badawczym z tunelem aerodynamicznym kontynuuje mój absolwent Daniel Szeliga, jednocześnie kolega ze szkolnej ławki Justyny Kowalczyk-Tekieli – przypomina Barbara Sobańska, która pełniła funkcję dyrektora SMS w latach 2000-2018.
SMS Zakopane to kolebka polskich talentów w sportach zimowych. Wykształciła dotychczas ponad 70 olimpijczyków i zdobywców medali olimpijskich, w tym takie gwiazdy takie jak Kamil Stoch i Justyna Kowalczyk-Tekieli. Skutecznie łączy standardowe programy edukacyjne od podstawówki po liceum z intensywnym, profesjonalnym szkoleniem sportowym, co jest unikatowe w polskim systemie oświaty. Posiada nowoczesną infrastrukturę, a uczniowie mają dostęp do obiektów światowej klasy, takich jak Wielka Krokiew. Wspieramy i będziemy wspierać szkołę, bo blisko pięćdziesięcioletnia tradycja zobowiązuje nas do tego
– dodaje wicemarszałek Witold Kozłowski.
Olimpijczycy SMS Zakopane. Biathlon (11). Krystyna Pałka (Turyn, Vancouver, Soczi, Pjongczang), Paulina Bobak (Vancouver, Soczi), Łukasz Szczurek (Vancouver, Soczi), Magdalena Grzywa (Turyn), Katarzyna Ponikwia (Turyn), Wojciech Kozub (Nagano 1998, Salt Lake City 2002), Krzysztof Topór (Lillehammer 1994, Salt Lake City), Agata Suszka (Albertville, Lillehammer, Nagano), Halina Pitoń (Albertville 1992, Lillehammer, Nagano), Anna Mąka (Pekin), Kinga Zbylut Mitoraj (Pekin). Biegi narciarskie (11). Justyna Kowalczyk (Turyn, Vancouver, Soczi, Pjonczang), Paulina Maciuszek (Vancouver, Soczi), Jan Antolec (Soczi), Katarzyna Bryniarska – Popielach (Albertville 1992), Wiesław Cempa (Albertville), Andrzej Piotrowski (Albertville), Ewelina Marcisz (Pjongczang), Martyna Galewicz (Pjongczang), Monika Skinder (Pekin), Izabela Marcisz (Pekin), Karolina Kaleta (Pekin). Kombinacja norweska (5). Stanisław Ustupski (Albertville, Lillehammer), Stefan Habas (Albertville), Tadeusz Bafia (Calgary 1988), Wojciech Marusarz (Pjongczang), Andrzej Szczechowicz (Pekin). Łyżwiarstwo szybkie (18). Luiza Złotkowska (Vancouver, Soczi, Pjongczang), Katarzyna Woźniak (Vancouver, Soczi), Natalia Czerwonka (Vancouver, Soczi, Pjongczang, Pekin), Konrad Niedźwiedzki (Turyn, Vancouver, Soczi, Pjongczang), Jan Szymański (Soczi, Pjonczang), Sebastian Druszkiewicz (Vancouver, Soczi), Maciej Biega (Vancouver), Paweł Zygmunt (Lillehammer, Nagano, Salt Lake City, Turyn), Tomasz Świst (Nagano, Salt Lake City), Ewa Wasilewska (Albertville, Lillehammer), Paweł Jaroszek (Albertville, Lillehammer), Zofia Tokarczyk (Sarajewo 1984, Calgary), Jerzy Dominik (Calgary), Adrian Wielgat (Pjongczang), Kaja Ziomek (Pjongczang, Pekin), Magdalena Czyszczoń (Pjongczang, Pekin), Andżelika Wójcik (Pekin), Artur Janicki (Pekin). Narciarstwo alpejskie (10). Maryna Gąsienica–Daniel (Vancouver, Soczi, Pjongczang, Pekin), Agnieszka Gąsienica-Daniel (Vancouver), Aleksandra Kluś–Zamiedzowy (Soczi), Ewa Zagata (Albertville), Jakub Malczewski (Albertville), Małgorzata Tlałka (Sarajewo), Dorota Tlałka (Sarajewo), Ewa Grabowska (Sarajewo), Michał Kłusak (Pjongczang), Hanna Zięba (Pekin jako uczennica). Skicross (1). Karolina Riemen – Żerebecka (Vancouver, Soczi, Pjongczang). Skoki narciarskie (10). Kamil Stoch (Turyn, Vancouver, Soczi, Pjongczang, Pekin), Piotr Żyła (Soczi, Pjongczang, Pekin), Jan Ziobro (Soczi), Krzysztof Miętus (Vancouver jako uczeń), Robert Mateja (Nagano, Salt Lake City, Turyn), Tomasz Pochwała (Salt Lake City jako uczeń), Wojciech Skupień (Lillehammer jako uczeń, Nagano, Salt Lake City), Krystian Długopolski (Nagano), Zbigniew Klimowski (Albertville), Jan Kowal (Calgary). Snowboard (7). Karolina Sztokfisz (Soczi, Pjongczang), Jagna Marczułajtis (Nagano jako uczennica, Salt Lake City, Turyn), Rafał Skarbek Malczewski (Turyn), Weronika Biela (Pjongczang, Pekin, Oskar Kwiatkowski (Pjongczang, Pekin), Michał Nowaczyk (Pekin), Aleksandra Michalik (Pekin).
Poczet od Franciszka Gronia-Gąsienicy do Dawida Kubackiego
Reprezentanci Polski zdobyli łącznie 23 medale na dziewięciu ZIO. Pierwsze triumfy przyszły oczywiście na długo przed powstaniem SMS Zakopane. Zaczęło się brązu Franciszka Gronia-Gąsienicy w 1956 roku w kombinacji norweskiej (Cortina d’Ampezzo). Kolejne dwa medale były dziełem łyżwiarek szybkich cztery lata później. W amerykańskim Squaw Valley w biegu kobiet na 1500 metrów srebrno wywalczyła Elwira Seroczyńska, a brązowy – Helena Pilejczyk. W 1972 roku fenomenalny skok Wojciecha Fortuny w Sapporo przyniósł Polakom pierwsze złoto ZIO. Inny skoczek narciarski Adam Małysz przywiózł aż cztery krążki z USA (SLC) i Kanady (Vancouver), ale tylko w kolorach srebra i brązu. 20 lata temu Tomasz Sikora we Włoszech został wicemistrzem olimpijskim w biathlonowym biegu masowym na 15 km. Katarzyna Bachleda-Curuś wespół z absolwentkami SMS (Woźniak i Złotkowską) zdobyła trzecie miejsce w łyżwiarskim biegu drużynowym w Vancouver. Panczenista Zbigniew Bródka dorzucił dwa medale w Soczi. Maciej Kot, Stefan Hula i Dawid Kubacki w kwartecie ze Stochem – po raz pierwszy w historii polskich skoków narciarskich – osiągnęli drużynowy medal olimpijski (brąz) w Korei Południowej. Ostatnim polskim medalistą ZIO jest Kubacki. Cztery lata temu w Chinach dorzucił do kolekcji brąz w konkursie indywidualnym.
Więcej zdjęć pod linkiem : Od Sarajewa 1984 do Pekinu 2022 » Małopolska
Autor: Biuro Prasowe UMWM/ Wak
