…Rodem Warszawianin, sercem Polak, a talentem świata obywatel Fryderyk Chopin, zszedł z tego świata…
W październiku aby uczcić miesiąc śmierci wielkiego Polaka i pianisty, co pięć lat w Filharmonii Narodowej w Warszawie organizowany jest Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. Zwyczajowo jest on nazywany „Konkursem Chopinowskim”. Jest to jeden z najstarszych i najbardziej prestiżowych konkursów muzycznych na świecie w klasie fortepianu. Jest ten konkurs jednym z niewielu konkursów monograficznych, bowiem we wszystkich jego etapach wykonywane są wyłącznie utwory jednego kompozytora oczywiście Fryderyka Chopina.
Litografia portretu Chopina według rysunku P.R. Vignerona, 1833
Dzięki profesorowi Żurawlewowi
Zainicjowany został ten konkurs w 1927 roku, przez polskiego pianistę, profesora Jerzego Żurawlewa co miało miejsce dzięki gwarancjom finansowym Henryka Rewkiewicza potentata zapałczanego. Udział w nim mogą wziąć osoby w przedziale wiekowym od 16 do 30 lat. Laureaci mają praktyczną gwarancję zaprezentowania się na międzynarodowej scenie pianistycznej oraz nagrań autorskich swoich płyt w renomowanych wytwórniach płytowych. W tym roku jest to XIX Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina pod przewodnictwem Garricka Ohlssona, amerykańskiego pianisty, zwycięzcy VIII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina.
Wspomnienie wielkiego pianisty
Fryderyk Franciszek Chopin przyszedł na świat dnia 22 lutego 1810 roku w Żelazowej Woli. Zmarł on w dniu 17 października 1849 roku w Paryżu. Według legendy Chopin urodził się gdy, w pobliżu jego ojciec Mikołaj grał na skrzypcach ciche nokturny. Zatem od pierwszych chwil na świecie zawsze towarzyszyła mu muzyka. Rodzina Chopinów, początkowo mieszkała w oficynie u pana Kaspra Skarbka, z którym rodzina ta się z czasem zaprzyjaźniła. .
Pobyt w Warszawie
Jesienią 1810 roku, państwo Chopinowie Mikołaj i Justyna rzecz jasna wraz z dziećmi przenieśli się do Warszawy. Wkrótce potem rodzina przeprowadziła się do służbowego mieszkania w pałacu Saskim, gdzie mieściło się warszawskie liceum, a tam właśnie pan Mikołaj uczył języka francuskiego.
Gra na fortepianie
Na przełomie czwartego i piątego roku życia, mały Fryderyk rozpoczął naukę gry na fortepianie. Początkowo uczyła go matka, a następnie uczył się u samego Wojciecha Żywnego. Przed ukończeniem siódmego roku życia, chłopiec był już autorem kilku niewielkich kompozycji fortepianowych.
Fryderyk Chopin, rysunek ołówkiem autorstwa Elizy Radziwił, 1826
Utwór Chopina w druku
W 1817 roku w parafialnym zakładzie typograficznym kościoła Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Warszawie, ukazał się pierwszy wydany drukiem utwór Chopina, a był to polonez zatytułowany „Polonoise pour le Piano-Forte Dédiée à Son Excellence Mademoiselle la Comtesse Victoire Skarbek faite par Frédéric Chopin Musicien âgé de huit ans”. W styczniu 1822 roku, w tomie X „Pamiętnika Warszawskiego”, ukazała się pierwsza dłuższa wzmianka na temat Fryderyka Chopina, opisująca go jako „prawdziwego geniusza muzycznego”. Po sukcesach w Polsce, Chopin wyjechał do Francji.
W salonie Pleyel
W dniu 25 lutego 1832 roku, w paryskim salonie Pleyel polski pianista dał pierwszy z dziewiętnastu publicznych koncertów, które były zorganizowane przez również pianistę Friedricha Kalkbrennera. Koncert wprost oszołomił publiczność, a także będącego na nim Ferenca Liszta.
F. Chopin. Akwarela wykonana przez Marię Wodzińską w Marienbad, 1836
Obecność George Sand
Chopin zamieszkał z czasem w Nohant w posiadłości George Sand. Mimo, że już wtedy miał początki gruźlicy i pluł krwią, tam właśnie poprawił mu się stan zdrowia. U Sand, Fryderyk skomponował wiele najpiękniejszych nokturnów i mazurków.
Rozstanie
Po rozstaniu z George Sand, Polak popadł w przygnębienie, które przysporzyło mu ponownych kłopotów ze zdrowiem. Po opuszczeniu Nohant kompozytor stworzył jedynie kilka muzycznych miniatur.
F. Chopin, resynek autorstwa George Sand, 1841
Rok 1848
Po wybuchu rewolucji w Paryżu co miało miejsce w 1848 roku, Fryderyk Chopin wyjechał do Anglii i Szkocji, co bardzo nadwątliło jego kondycję. Ale mimo wszystko w dniu 16 listopada 1848 roku, w sali Guildhall w Londynie odbył się jego ostatni publiczny koncert dla Polskich uchodźców. Organizatorką i sponsorką tego wydarzenia była jego uczennica, Szkotka z pochodzenia Jane Stirling. Kobieta zaproponowała nawet Chopinowi małżeństwo, ale ten czuł się zbyt chory aby się na to zgodzić. Z listów Chopina wynikało także, że nadopiekuńczość Jane po prostu działały mu na nerwy.
Śmierć i pogrzeb
Po powrocie do Paryża Fryderyk zamieszkał w apatramencie rue de Chaillot. Jego stan zdrowia znacznie pogorszył się. Zabroniono mu jeść gorące potrawy, ale za to kazano mu często pić kawę lub kakao. Jednak z dnia na dzień z Chopinem było coraz gorzej. W obawie przed pozostawieniem Chopina samego w nocy, znana w Polsce patriotyczna rodzina Czartoryskich przysłała muzykowi jedną ze swoich nianiek. W ostatnim tygodniu czerwca Chopinowi zaczęły puchnąć nogi, miał on również kilka poważnych krwotoków z nosa i z ust. Zaniepokojona niańka poinformowała o tym księżną Sapieżynę. Kobieta wezwała do polskiego kompozytora Jeana Cruveilhiera. Lekarz rozpoznał u Chopina w tym czasie ostatnie stadium gruźlicy. Leki jakie zostały mu przepisane spowodowały, że Chopin wiedział, że umiera. Fakt ten wpłynął na przyjazd do Paryża jego siostry Ludwiki Jędrzejewicz.
Pomnik Fryderyka Chopina w parku Łazienkowskim w Warszawie/chopin.nifc.pl
Rodem Warszawianin…
Świadek ostatnich tygodni życia Fryderyka Chopina, a mowa tu jest o Cyprianie Kamilu Norwidzie, kazał zamieścić nekrolog w „Dzienniku Polskim” tej treści gdy Chopin zmarł w dniu 17 października 1849 roku. …„Rodem Warszawianin, sercem Polak, a talentem świata obywatel Fryderyk Chopin, zszedł z tego świata”…
Maska pośmiertna Chopina, autorstwa Auguste Clesingera oraz lewa ręka Chopina. Odlany w brązie odlew ręki wykonany z negatywu wykonanego przez Auguste’a Clesingera 17 listopada 1849 rok.
Pomnik Chopina w Rio de Janeiro
A jednak śmierć
Chopin zmarł w otoczeniu kilkorga bliskich mu osób o godzinie 2 w nocy 17 października 1849 roku. Na świadectwie zgonu lekarz wpisał gruźlicę. Ten wielki Polak i kompozytor Fryderyk Chopin spoczął na cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu, gdzie został złożony w dniu 30 października 1849 roku.
Nagrobek przy grobie Chopina na Cmentarzu Père-Lachaise, autorstwa Auguste’a Clesingera
Ostatnia wola Chopina
Ostatnią wolą Fryderyka Chopina było to, aby jego „Serce” zostało przewiezione do Warszawy. Były to czasy zaborów, zatem niemożliwym byłoby aby całe ciało tego człowieka, wielkiego patrioty, który w odwecie za restrykcje zaborców stosowane wobec jego rodaków skomponował „Etiudę Rewolucyjną”, było sprowadzone do kraju nawet do tego, którego nie było na mapach politycznych świata. Gdy jego siostra Ludwika Jędrzejewiczowa przyjechała do Fryderyka opiekować się nim w ostatnich chwilach życia, została także na dłużej aby też zająć się pogrzebem brata. To ona pod szerokimi krynolinami swej spódnicy, przewiozła serce Fryderyka Chopina w szklanym słoju, do Polski. Mimo, że na granicy bagaż jej był kilkakrotnie rewidowany, nikt nie wykrył fortelu kobiety. Pierwotnie serce Fryderyka Chopina umieszczono w kościele świętego Krzyża przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Ono to zostało w roku 1879 wmurowane w jeden z jego filarów, będąc umieszczone w podwójnej puszce ołowianej i drewnianej. Gdy natomiast wybuchło w dniu 1 sierpnia 1944 roku powstanie warszawskie, by chronić tę wręcz świętą dla Polaków relikwię, przewieziono je do Milanówka. Stamtąd po wojnie powróciło serce kompozytora na swoje dawne miejsce spoczynku.
Kościół św. Krzyża przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Epitafium z urną z sercem Fryderyka Chopina zaprojektowali Leonardo Marconi i Andrzej Pruszyński.
fot: polskaniezwykla.pl
Ewa Michałowska- Walkiewicz
