Wspomnienie Antosia Petrykiewicza
Miano „Orląt Lwowskich” dotyczy osób bardzo młodych, wręcz dzieci. Osoby te postanowiły za cenę własnego bardzo młodego życia bronić miasta Lwowa, przed nacierającymi na nie zbrojnymi oddziałami ukraińskimi. Miał fakt ten miejsce w dniu 1 listopada 1918 roku.
14 stycznia 2024 r. w Liszkach pod Krakowem odprawiona została msza święta w intencji Antosia Petrykiewicza w 105. rocznicę jego bohaterskiej śmierci. Trzynastoletni obrońca Lwowa był najmłodszym w historii kawalerem Orderu Virtuti Militari. Miał wówczas 13 lat. Był jednym z 1421 obrońców Lwowa, którzy nie ukończyli 18 lat. Foto: https://krknews.pl/
1421 młodych „polskich orląt”
W walkach, brało udział 1421 polskich obrońców, z których najmłodszy miał jedynie 9 lat. Niektóre źródła podają, że miał lat 13. Właśnie ten obrońca lwowski Antoś Petrykiewicz, został najmłodszym w historii Polski kawalerem Orderu Virtuti Militari.
Ojczyzna przede wszystkim
Antoś Petrykiewicz zginął, gdy bronił swojej Ojczyzny. Był to jeden z nielicznych bohaterów, o których powinna pamiętać Polska. To właśnie tacy jak on patrioci, są wyznacznikiem naszej historii i przykładem niezmierzonego męstwa. Właściwie można powiedzieć, że jest on zapomnianym bohaterem, ale karty polskiej historii zawsze o nim będą wspominać.
Rodzina
Ojciec małego Antoniego pan Kasper, posiadał niewielką posiadłość z której się utrzymywał, a ponadto był on wójtem Lwowa. Antoś wychowywał się wraz z trzema siostrami, a także z czterema braćmi w rodzinie patriotycznej. Był on uczniem drugiej klasy V gimnazjum we Lwowie.
Pierwsze walki
Walki we Lwowie rozpoczęły się gdy miasto opanowali Ukraińcy dnia 1 listopada 1918 roku. Zajęta została wtedy większość gmachów publicznych miasta. Na budynkach Lwowa powiewały tylko flagi Ukrainy, a polskie walały się po chodnikach. W mieście nie było polskiego wojska, zatem ludność cywilna w tej sytuacji chwyciła za broń.
Wojciech Kossak Orleta, obrona cmentarza
U Abrahama
Antoś znalazł się w zbrojnym oddziale porucznika Romana Abrahama, który to właśnie oddział nazywano „Straceńcami”. We wspomnieniach o „Straceńcach” czytamy… „Najmłodszym żołnierzem ochotniczym w oddziale „Góry Stracenia” był uczeń II klasy gimnazjalnej Antoni Petrykiewicz. W walce był nieustępliwy. Brał udział w walkach jak tylko potrafił. Gdy został ciężko ranny na przedpolach Lwowa, przewieziono go do szpitala urządzonego w murach Lwowskiej Politechniki. W wyniku odniesionych ran zmarł. Walczył do granic nieprawdopodobieństwa”…
Virtuti od Marszałka
Za niezwykłą odwagę odznaczony został Antoś, przez Marszałka Józefa Piłsudskiego, Krzyżem Virtuti Militari. Nagrodę tę nadano mu w dniu 22 stycznia 1920 roku, w rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego. Antoś do dziś, jest najmłodszym kawalerem tego odznaczenia.
Na Cmentarzu Orląt Lwowskich
Zwłoki bohatera złożono na Cmentarzu Orląt Lwowskich, w tamtejszych katakumbach. Warto jest podkreślić, iż z czasem sprofanowali je Sowieci. Dopiero po 1989 roku, rozpoczęto odbudowę katakumb oraz całego cmentarza.
Na nagrobku Antosia
Na jego nagrobku wyryty jest następujący napis:
Szeregowiec Petrykiewicz Antoni, uczeń II klasy gimnazjum V walczący na odcinku „Góra Stracenia”, kawaler Virtuti Militari, odznaczony odznaką „rycerzy śmierci”.
Ewa Michałowska – Walkiewicz
