Cudowna rezydencja rodów Lubomirskich i Potockich w Łańcucie

Redakcja „Polish News” odwiedza zamek w Łańcucie

Zamek w Łańcucie, to przepiękna dawna rezydencja magnacka, usytuowana w województwie podkarpackim. Dzisiaj pełni on rolę muzeum.

Postać wieży obronnej

Pierwotna łańcucka rezydencja, miała postać wieży obronnej, a zbudowana została najprawdopodobniej przez ród Pileckich w drugiej połowie szesnastego stulecia. Zamek ten mniej więcej w roku 1610, został znacząco rozbudowany tym razem przez ród Stadnickich. Plan rozbudowy zamkowej, przybrał wówczas kształt podkowy.

Przebudowa zamku

Najbardziej znamienita rozbudowa łańcuckiego zamku, była projektem Macieja Trapoli architekta pochodzenia włoskiego. Zaś fortyfikacje zaprojektował Krzysztof Mieroszewski polski szlachcic herbu Ślepowron, inżynier i pisarz wojskowy. Były one na tyle potężne, że w 1655 roku Szwedzi pod dowództwem generała Douglasa nawet nie próbowali szturmu, szybko wycofując się spod zamku. W 1657 roku twierdza obroniła się także przed siedmiogrodzkimi wojskami Jerzego Rakoczego.

Budowniczy zamku

Stanisław Lubomirski, zasłynąwszy jako budowniczy zamku w Łańcucie i jako pierwszy właściciel miasta, był obrońcą Chocimia przed nawałą turecką w 1621 roku. Bitwa pod Chocimiem przeszła do historii polskiego oręża jako jedno z największych zwycięstw wojsk Rzeczypospolitej. Od tego sławetnego rodu polskiego Lubomirskich, zwykło się mawiać na tę rezydencję …Zamek Lubomirskich w Łańcucie... Zamek ten wówczas otoczono potężnymi fortyfikacjami bastionowymi. Rzecz jasna miały one uchronić go przed ewentualnymi inwazjami zbrojnymi.

Osiemnaste stulecie

W roku 1745 właścicielem tego cudownego obiektu, był marszałek wielki koronny również Stanisław Lubomirski. Stanisław Lubomirski pieczętujący się herbem Szreniawa bez krzyża, urodził się w roku 1722 w Krakowie, zaś zmarł on w roku 1783 w Łańcucie. Był on komisarzem z rycerstwa Komisji Skarbowej Koronnej, konsyliarzem Rady Nieustającej, starostą wiślickim i kałuskim. Po śmierci Stanisława Lubomirskiego pełne posiadanie zamku łańcuckiego objęła jego żona Izabela z Czartoryskich Lubomirska. Zwana była ona zwyczajowo „księżną marszałkową”. Ona to po 1783 roku tereny starych fortyfikacji ziemnych, zamieniła na przepiękne ogrody. Po jej śmierci, która nastąpiła w roku 1816, Łańcut przeszedł w posiadanie jej wnuków w osobach Alfreda oraz Artura Potockich. W roku 1830 Łańcut był już ordynacją Alfreda. W nawiązaniu do tradycji, które zostały zapoczątkowane przez księżną Izabelę Lubomirską, łańcucki zamek prowadził znacznie ożywioną działalność muzyczną i artystyczną.

Bogactwo zbiorów

Zamek w Łańcucie w porównaniu do innych budowli magnackich, wyróżnia się szczególnym bogactwem zbiorów, no i oczywiście zachowanymi założeniami parkowo-pałacowymi i ogrodami, wraz z szeregiem budynków służebno-gospodarczych.

W Wielkiej Sieni

Gdy wchodzimy do zamku łańcuckiego, przechodzimy do tak zwanej Wielkiej Sieni, której układ zachowany został do czasów nam obecnych od siedemnastego wieku. Jest tutaj zachowany jeden filar oraz cztery przęsła sklepieniowe. Na sklepieniu tym, jak nie trudno się domyśleć, są trzy rodowe herby Lubomirskich i spokrewnionych z nimi Czartoryskich, Sanguszków i Radziwiłłów.

Nie tylko Sala Balowa…

Najpiękniejszymi salami, które miała możliwość zobaczyć Redakcja „Polish News”, były Sala Balowa, Jadalnia Wielka, Sala Kolumnowa, Teatr Dworski, Galeria Rzeźb oraz Chińskie Pokoje. Warto jest zwrócić w tym miejscu baczną uwagę, na oryginalne wyposażenie tych miejsc. Do najcenniejszych dzieł sztuki należą tu na przykład autoportret Sofonisby Anguissoli pamiętający rok 1556. Jest tutaj też znaczna rzeźba Henryka Lubomirskiego jako „Amora”, która wyszła spod dłuta Antonia Canovy.

Gablota ze srebrem

Dla przykładu podziwiając ekspozycję znajdującą się na drugim piętrze, Redakcja Nasza zwróciła baczną uwagę, na gablotę ze srebrem. Można tu zobaczyć zatem srebrny zestaw do zmiatania okruchów ze stołu. Zestaw ten to po prostu szufelka i oprawa na zmiotkę. Są tutaj też srebrne osłony na butelki, które rzecz jasna były niegdyś znamienitą ozdobą stołu. Doskonale są tu także zachowane damskie bibeloty.

Salon Pompejański

Bardzo zachwycającym miejscem łańcuckiego zamku jest Salon Pompejański, z XVIII-wiecznym obrazem płóciennym, wykonanym przy pomocy techniki olejnej. Jest on autorstwa Vincenzo Brennie, włoskiego malarza, pracującego na polecenie Izabeli Lubomirskiej.

Mora

Warto jest też zwrócić uwagę na tak zwaną „morę”, czyli nic innego jak tkaninę ścienną o specjalnym splocie, która upiększa swoją obecnością sypialnię. Są tutaj też obrazy Juliusza Kossaka, w tym portrety znamienitych polskich bohaterów i patriotów, a mowa jest tu o osobach Tadeusza Kościuszki i księcia Józefa Poniatowskiego.

A w szafach…

W szafach łańcuckiego zamku, delektować się można serwisami z herbem Potockich oraz Lubomirskich. Wędrując starym korytarzem, można zajrzeć do pokoju gdzie w sposób doskonały zachowała się oryginalna papierowa tapeta w kwiaty. Są tutaj też wyeksponowane naczynia kuchenne, niegdyś będące podstawą łańcuckiej kuchni. Są tu tasaki i rondle, piecyk do suszenia talerzy oraz wanienki do ryb przyrządzanych w całości.

Angielski park

Wokół zamku jest cudowny park o charakterze angielskim. Jego kształt powstał w osiemnastym stuleciu. A był on projektem Stanisława i Izabeli Lubomirskich. Jak nam wiadomo, „księżna marszałkowa” z ogromnym zamiłowaniem dbała o powiększanie i ulepszanie zarówno ogrodów, oranżerii, a także storczykarni. Park łańcucki posiada 36 ha i dzieli się na: park wewnętrzny tuż przy fosie, a także park zewnętrzny usytuowany na wschód od zamku. Jest tu jak nam wiadomo Ogród Włoski, Ogród Różany oraz Ogród Bylinowy. Tutaj też jest usytuowana samodzielna budowla ogrodowa, o nazwie „glorieta” pamiętająca rok 1800.

Na terenie parku jest Oranżeria, Zameczek Romantyczny, ujeżdżalnia koni, stajnie, wozownia, a także dom ogrodników i mały staw. Wszystko to razem z cudownymi opowieściami Pani Doroty Błoniarz, wprowadziło Naszą Redakcję „Polish News” w czas świetności łańcuckiej rezydencji.

Zobacz galerie zdjęć

Ewa Michałowska- Walkiewicz

Zdjęcia: Krystyna Teller i Ewa Michałowska- Walkiewicz