Genealogia dostępna dla każdego

Historia rodziny nie powinna być luksusem. Nie powinna zależeć od tego, czy ktoś może opłacać zagraniczny abonament, ani od tego, czy po kilku latach nadal będzie pamiętał o odnowieniu subskrypcji. Genealogia Polska powstała z innej potrzeby: aby tworzenie, przechowywanie i prezentowanie rodzinnych historii było dostępne dla wszystkich — bez opłat za samo prowadzenie drzewa, bez sztucznego ograniczania liczby osób i bez zamykania podstawowych funkcji za kolejnymi progami płatności.

Portal Genealogia Polska działa od ponad dwudziestu lat. W tym czasie zmieniały się technologie, sposoby korzystania z internetu i oczekiwania użytkowników, lecz nie zmienił się społeczny charakter przedsięwzięcia. Serwis wyrósł z pracy ludzi, którzy chcieli ratować pamięć o rodzinach, miejscach i wydarzeniach. Nie jest projektem tworzonym po to, by sprzedawać dostęp do cudzych wspomnień. Jest wspólną przestrzenią budowaną dla genealogów, rodzinnych kronikarzy, regionalistów, historyków amatorów oraz wszystkich, którzy dopiero zaczynają pytać: skąd pochodzimy?

Dzisiaj pod adresem www.genpol.us

działa nowy, własny system Genealogii Polskiej. Został przygotowany po dwóch dekadach doświadczeń z dużą liczbą drzew, użytkowników, dokumentów i wzajemnych powiązań. Jego zadaniem jest połączenie prostoty z możliwościami, których potrzebują zarówno początkujący, jak i osoby od lat prowadzące rozbudowane badania rodzinne.

Własna strona internetowa dla każdego drzewa

Po utworzeniu drzewa użytkownik nie otrzymuje jedynie rekordu ukrytego w wielkiej bazie. Każde drzewo otrzymuje własną stronę internetową i własny, czytelny adres w domenie Genealogii Polskiej. Można go przekazać krewnym, umieścić w rodzinnej korespondencji, dodać do biogramu, publikacji albo profilu społecznościowego. Taki adres prowadzi bezpośrednio do konkretnej rodzinnej przestrzeni, a nie do anonimowej strony głównej serwisu.

Właściciel drzewa decyduje, jak chce je rozwijać i prezentować. Może tworzyć karty osób, łączyć małżeństwa i pokolenia, dodawać daty, miejsca oraz wydarzenia, a także wzbogacać opowieść fotografiami, dokumentami, herbami, nagrobkami i źródłami. Strona drzewa może stać się jednocześnie roboczym warsztatem badawczym, prywatnym archiwum rodzinnym i publiczną prezentacją historii rodu.

To ważna różnica. W wielu serwisach użytkownik wypełnia formularze należące przede wszystkim do platformy. W Genealogii Polskiej buduje własną, rozpoznawalną stronę. Może zaprosić rodzinę do oglądania efektów, a w odpowiednim zakresie także do współpracy. Dzięki temu drzewo nie jest tylko wykresem pokrewieństwa. Staje się miejscem, do którego można wracać, rozwijać je i przekazywać następnym pokoleniom.

Budowanie drzewa jest proste

Nowy użytkownik nie musi znać specjalistycznych programów ani standardów wymiany danych. Wystarczy rozpocząć od osoby, o której wiadomo najwięcej. Formularze prowadzą przez podstawowe informacje, a czytelne działania pozwalają dodać rodziców, małżonka, dzieci i kolejne wydarzenia. Zamiast zmuszać do poznania całego systemu przed pierwszym wpisem, portal pozwala uczyć się podczas pracy.

Karta osoby skupia informacje w jednym miejscu. Obejmuje dane podstawowe, rodzinę, chronologię życia, miejsca, źródła i materiały. Użytkownik może odnotować nie tylko narodziny, ślub i śmierć, ale także chrzest, bierzmowanie, emigrację, służbę wojskową, naukę, pracę, zmianę miejsca zamieszkania lub własny rodzaj wydarzenia. Dzięki temu drzewo pokazuje życie, a nie tylko suche daty.

Każde wydarzenie może otrzymać opis, miejsce, źródło i materiał ilustracyjny. Skan aktu dotyczącego ślubu, fotografia z emigracji, dokument wojskowy albo zdjęcie rodzinnego domu pozostają dzięki temu przy właściwej osobie i w odpowiednim momencie jej życia. Tak zbudowana chronologia jest czytelna i zachowuje kontekst materiałów.

Asystent, który pomaga odnaleźć właściwą drogę

Ważną częścią nowej Genealogii Polskiej jest Asystent. Jego rola nie polega na zastępowaniu użytkownika w podejmowaniu decyzji o rodzinnych faktach. Ma pomóc zrozumieć portal, wskazać właściwe miejsce, podpowiedzieć kolejne kroki i ułatwić rozpoczęcie pracy. Można zapytać go, gdzie znajduje się własne drzewo, jak dodać osobę, w jaki sposób przypisać zdjęcia do wydarzenia, jak rozpocząć import pliku GEDCOM albo gdzie szukać interesujących materiałów.

Asystent potrafi prowadzić użytkownika do odpowiedniej strony i wskazać bezpośredni adres. Rozpoznaje też język rozmowy, dzięki czemu Genealogia Polska może służyć rodzinom mieszkającym w różnych krajach. Jest to szczególnie ważne w genealogii polskiej, ponieważ kolejne pokolenia emigrantów nie zawsze posługują się językiem swoich przodków.

Metryki, archiwa i źródła

Dobre drzewo genealogiczne powinno prowadzić do źródeł. Imię, data i relacja są znacznie bardziej wartościowe, gdy wiadomo, z jakiego aktu, księgi, opracowania lub rodzinnego przekazu pochodzą. Genealogia Polska rozwija wspólną wyszukiwarkę i zasoby, które pomagają łączyć dane osób z dokumentami.

Portal gromadzi informacje o metrykach oraz rozbudowuje przewodniki po archiwach państwowych, kościelnych, diecezjalnych i parafialnych. Opracowane wykazy obejmują instytucje w Polsce oraz w kolejnych krajach istotnych dla polskich badań genealogicznych. Zamiast samej nazwy archiwum użytkownik otrzymuje wskazanie jego zakresu i adres strony internetowej, od którego może rozpocząć poszukiwania.

W Czytelni znajdują się artykuły, opracowania, dokumenty, poradniki oraz publikacje dotyczące historii Polski, historii powszechnej, religii, rodzin i genealogii. Zasób obejmuje materiały odzyskane z wcześniejszych lat działania portalu, nowe opracowania i wielojęzyczne poradniki. Jest systematycznie porządkowany i powiększany, aby Genealogia Polska była nie tylko miejscem prezentowania drzew, lecz także warsztatem poszukiwań.

Wspólne wyszukiwanie i odnajdywanie krewnych

Jednym z powodów stworzenia własnego systemu było umożliwienie przeszukiwania wielu zasobów w jednym miejscu. W dużym portalu ta sama rodzina może pojawić się na kilku drzewach, w metryce, indeksie cmentarnym, publikacji lub dokumencie. Wspólna wyszukiwarka pozwala zestawić te ślady i skrócić drogę od nazwiska do materiału.

System może także pomagać w porównywaniu podobnych rekordów z różnych drzew. Zbieżność imienia, nazwiska, miejsca i daty nie oznacza jeszcze, że chodzi o tę samą osobę, ale jest cenną wskazówką. Użytkownik może odkryć krewnych wpisanych na cudzym drzewie, zauważyć nieznaną gałąź rodziny lub dotrzeć do osoby posiadającej inne dokumenty. Ostateczne decyzje pozostają po stronie właścicieli danych; portal nie powinien automatycznie scalać ludzi tylko dlatego, że ich nazwiska są podobne.

Dlaczego warto zacząć właśnie tutaj

Zagraniczne serwisy genealogiczne bywają rozbudowane, ale ich najważniejsze funkcje często są związane z abonamentem, pakietami danych lub limitem wielkości drzewa. Dla rodziny prowadzącej badania przez wiele lat oznacza to stały koszt i uzależnienie dostępu od warunków komercyjnej platformy. Genealogia Polska proponuje inną relację: portal udostępnia miejsce do pracy i prezentacji bez pobierania opłaty za samo prowadzenie drzewa.

Dodatkową wartością jest skupienie na polskich realiach. Nazwy miejscowości zmieniały się wraz z granicami i językami administracji. Metryki mogą być zapisane po łacinie, rosyjsku, niemiecku lub polsku. Rodziny rozproszyły się po Europie, obu Amerykach i innych częściach świata. Portal rozwija słowniki dawnych nazw miejsc, poradniki archiwalne, zasoby historyczne i narzędzia wielojęzyczne właśnie z myślą o takich badaniach.

Można tu stworzyć pierwsze drzewo, przenieść wcześniejsze ustalenia, uporządkować rodzinne fotografie, opublikować historię rodu lub po prostu sprawdzić, czy ktoś inny nie bada tych samych nazwisk. Nie trzeba od razu znać wszystkich odpowiedzi. Genealogia zaczyna się od pytania, rozmowy ze starszym krewnym, podpisania starego zdjęcia albo zapisania nazwiska, które nie powinno zostać zapomniane.

Piotr Korycki