„Polish News” w Muzeum Klasztornym w Rudach

Foto/Znajkraj

„Polish News” w Muzeum Klasztornym w Rudach

Przemierzając województwo śląskie

Opactwo Cystersów w Rudach, znajduje się dokładnie w powiecie raciborskim na Śląsku. Współcześnie wspomniany budynek poklasztorny jak czytamy to w Encyklopedii PWN, funkcjonuje jako Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowy, a także jako Ośrodek Formacyjno-Edukacyjny Diecezji Gliwickiej. Jest tutaj otworzone muzeum, gdzie Nasza Redakcja mogła zobaczyć wiele przedmiotów należących do klasztoru i prowadzonej przez nich szkoły.

fot: atrakcjedzieciece.pl

Na Turystycznym Szlaku Cysterskim

Warto jest podkreślić w tym miejscu, iż wspomniane opactwo znajduje się na tak zwanym Turystycznym Szlaku Cysterskim. Idea założenia klasztoru w tym miejscu i sprowadzenie do niego cystersów, pojawiła się już w 1238 roku. Pierwotnie klasztor miał być wzniesiony w niedalekich Woszczycach, lecz najazd mongolski mający miejsce w roku 1241, pokrzyżował te plany. Dopiero mniej więcej w roku 1253 ukończono budowę klasztoru, a także sprowadzono do jeszcze słabo wykończonego wewnątrz klasztoru cystersów z Jędrzejowa.

Lata świetności

Niezwykle sprawna gospodarka cystersów w Rudach spowodowała, że w dość niedługim czasie założyli oni osiem nowych wiosek. Prowadzili cystersi jak czytamy to w licznych opracowaniach historycznych, uporządkowaną gospodarkę rolną, przy okazji kolonizując nieużywane wręcz dzikie dotąd tereny. Zajmowali się oni głównie warzeniem i sprzedażą piwa, gospodarką związaną z wykorzystywaniem i handlem miodem, a przede wszystkim pozyskiwaniem węgla drzewnego i smoły drzewnej. Jak nie trudno się domyśleć, gospodarka ta bardzo dobrze wpływała na klasztorne zasoby i skarbiec.

Kościół w Rudach

Centrum życia konsekrowanego w Rudach, stanowił pobudowany blisko klasztoru kościół, pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Budowę tego miejsca sakralnego, ukończono w XIV stuleciu. Tłumy pielgrzymów przybywały w to miejsce, zostawiając na straganach z dewocjami mnóstwo pieniędzy. Fakt ten też pozytywnie wpływał na ekonomię Rud.

Ośrodek edukacyjny

Warto jest w tym miejscu podkreślić, iż opactwo w Rudach było też ośrodkiem edukacyjnym i oświatowym. W XIV wieku, uruchomiono tu pierwszą szkołę przy klasztorze, w której wykładali zakonnicy. Jej celem było kształcenie chłopców, a przy okazji przygotowanie ich do ewentualnego kapłaństwa. Z biegiem czasu, szkoła przyklasztorna przekształciła się w pierwsze na Śląsku gimnazjum. Przygotowywano tu także nauczycieli do zawodu.

Najazd husytów i taborytów

Okres świetności w Rudach i nie tylko tam, został zakłócony najazdem husytów i taborytów. Husyci jak warto podkreślić, to ruch religijny a przy okazji też i polityczny, który został zapoczątkowany przez czeskiego duchownego Jana Husa. Jego zwolennicy żądali wręcz sekularyzacji dóbr klasztornych. Napadali oni na kościoły i domy zakonne, mordując zespoloną w nich brać. Radykalnym odłamem husytów byli taboryci, zwani zwyczajowo „topornikami”. W okresie wojny trzydziestoletniej, klasztor w Rudach, był kilkakrotnie plądrowany i nakładane były na niego pieniężne i rzeczowe kontrybucje.

Okres sekularyzacji

W dniu 26 listopada 1810 roku, pruski komisarz odczytał w Rudach edykt sekularyzacyjny, zamykający ponad pięćsetletnie dzieje tutejszego opactwa. Po wspomnianej sekularyzacji, dobra klasztorne zostały przekazane na rzecz pruskiego ministra Wilhelma Ludwiga Georga zu Sayn-Wittgensteina. Przez dwa lata w byłym już klasztorze cysterskim, funkcjonował szpital wojskowy, dla niemieckich żołnierzy, którzy ucierpieli w licznych potyczkach z wojskiem cesarza Francuzów Napoleona Bonapartego.

Siedziba księcia

W 1820 roku, budynki poklasztorne rząd pruski oddal landgrafowi Wiktorowi z Hesji. Wtedy to budynek byłego klasztoru rudzkiego, został siedzibą pierwszego księcia raciborskiego. On to jak nie trudno się domyśleć, rozpoczął modernizację tego obiektu.

Rok 1945

W styczniu 1945 roku kościół w Rudzie został splądrowany, a przy okazji także i zniszczony przez wojska sowieckie. Pierwsza odbudowa kompleksu pocysterskiego, została zakończona w roku 1950. Co warto jest podkreślić, że dopiero w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, zrekonstruowano okoliczny park i jeszcze ładniej odnowiono cały budynek, dawnej siedziby klasztornej.

Ewa Michałowska -Walkiewicz