fot: www.radio.bialystok.pl
Redakcja „Polish News” w Białystoku
Muzeum Pamięci Sybiru
Białostockie Muzeum Pamięci Sybiru, to tak zwane muzeum narracyjne, przedstawiające historię polskiej obecności na nieludzkiej ziemi syberyjskiej tajgi. Począwszy od osiemnastego wieku, carskich zsyłek Polaków w głąb Syberii, było bardzo wiele, a Polacy odcisnęli tam właśnie niezatarte niczym piętno swojej narodowości.
Muzeum musiało zaistnieć
Pierwsze koncepcje w pewien sposób upamiętniające polskich Sybiraków w formie powołania do istnienia muzeum, narodziły się już w okresie międzywojennym. Próby te przerwał wybuch II wojny światowej, po której temat ten zawieszono jako politycznie „niewłaściwy”.
Agresja mająca miejsce w dniu 17 września 1939 roku
Białystok był miastem rzecz jasna zajętym przez Związek Sowiecki w wyniku agresji zaistniałej w dniu 17 września 1939 roku. Podaje się, że co piąty mieszkaniec tego miasta, na drodze regularnie przeprowadzanych deportacji trafił na Syberię. Z tego też względu, idea stworzenia miejsca upamiętniającego wiedzę o „traumie zesłań syberyjskich” odrodziła się na początku lat dziewięćdziesiątych XX stulecia. W ramach Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Białymstoku powstała Sekcja Dziejów Dawnych Ziem Północno-Wschodnich Rzeczypospolitej. Próbę zgromadzenia dokładnej dokumentacji zesłań i wywózek podjął po 2000 roku białostocki oddział IPN. Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku otwarte zostało właśnie w dniu 17 września 2021 roku, gdy Polacy obchodzili 82 rocznicę wspomnianej agresji sowieckiej.
Specyficzna nazwa
Nazwa Muzeum Pamięci Sybiru odnosi się do specyficznego terminu historycznego. Wyraz „Sybir” pochodzi od nazwy „tatarskiego grodu” nad Irtyszem, a są to jak wiemy miejsca dzisiejszego Tobolska zwanego zwyczajowo „Isker” lub właśnie „Sibir”. Słowo „Sybir” odnosi się też, a można w tym miejscu powiedzieć, że przede wszystkim do traumatycznego doświadczenia historycznego, które przeżyli Polacy.
Eksponaty w tym muzeum
Cennymi eksponatami znajdującymi się we wspomnianym muzeum to na przykład czyjaś zwykła kamizelka, stary guzik od kurtki, potłuczony garnek bez ucha, czy też haftowana chusteczka do nosa oraz inne przedmioty, które łączą się z ludzkimi łzami i nadzieją. Jest tutaj także autentyczny wagon towarowy, a także przedmioty codziennego użytku i osobiste rzeczy zesłańców. Muzeum Pamięci Sybiru mieści się w przedwojennym magazynie wojskowym, który jest usytuowany przy dawnej bocznicy kolejowej, skąd naprawdę kiedyś odjeżdżały transporty Polaków na nieludzką ziemię syberyjskiej tajgi.
Ewa Michałowska- Walkiewicz
