Irena Iłłakowiczowa, a po śmierci Barbara Zawisza-Redakcja „Polish News” na tropie wspomnień

Irena Iłłakowiczowa, nazywała się z domu Morzycka. Urodziła się ona dnia 26 lipca 1906 roku w Berlinie. Zmarła natomiast dnia 4 października 1943 roku w Warszawie. Była porucznikiem Narodowych Sił Zbrojnych, a służyła ona Ojczyźnie jako agentka wywiadu Organizacji Wojskowej „Związku Jaszczurczego” oraz Narodowych Sil Zbrojnych.

Z rodziny

Irena była córką pana Bolesława oraz Władysławy z domu Zakrzewskiej. Irka od najmłodszych lat posiadała zdolności do nauki języków, Była zatem świetną poliglotką, władającą sześcioma językami takimi jak francuski, angielski, perski, fiński, niemiecki oraz język rosyjski. Po rewolucji październikowej, która miała miejsce w Rosji w 1917 roku, Irena z rodziną mieszkała w Finlandii. Gdy wróciła do Polski, pierwsze nauki pobierała w przyklasztornej szkole prowadzonej przez siostry Zgromadzenia Najświętszego Serca Jezusowego w Zbylitowskiej Górze. Po ukończeniu edukacji, zdała egzamin na studia na Uniwersytecie Grenoble we Francji.

Coś w Alpach

Gdy prowadziła ona swoje długie wędrówki po Alpach, jeden z uczestników tych turystycznych zmagań wpadł w szczelinę międzygórską. Na pewno po niedługim czasie spowodowałoby to jego śmierć…Bardzo ( różnie podają różne źródła), że człowiek ten nie długo zmarł po tym wypadku. Ale ze wszystkich obecnych tam turystów, tylko Irena podjęła śmiałą próbę wydobycia tego człowieka z opresji. Podobno za to otrzymała szwajcarską złotą odznaką alpinistyczną.

styl.interia.pl

Jak ślub to tylko w Paryżu

We Francji miał miejsce ślub Ireny Morzyckiej z Azisem Zangenaha, księciem Kurdystanu. Młodzi zamieszkali w perskim pałacu, ale Irka będąc przyzwyczajona do regularnych kontaktów z ludźmi, których znała i kochała, pobyt w Kurdystanie traktowała bardzo źle, jako coś co ją bardzo ograniczało. Po dwóch latach postanowiła Irka opuścić Persję, a żeby było „śmiesznie” zrobiła to na motocyklu. Udała się na takowym wehikule do Teheranu, gdzie poselstwo polskie pomogło jej wrócić do Polski.

Powrót do Paryża

Z Polski znów wyjechała Irka do Paryża, a tam poznała kolejną miłość swojego życia. A był nim Jerzy Olgierd Iłłakowicz. Młodzi pobrali się dnia 23 października 1934 roku, ale już tym razem w ukochanej Warszawie. W dniu 25 czerwca 1936 roku, urodziło się jedyne dziecko Iłłakowiczów córka, mająca imię Ligia jak jedna z bohaterek sienkiewiczowskich powieści.

Wybuch II wojny światowej

Gdy wybuchła wojna, charakter pani Ireny, nie zatrzymał jej w ryzach domowego ogniska. Oczywiście rozpoczęła ona pracę działając w konspiracji. Współpracowała ona z Organizacją Wojskową o nazwie „Związek Jaszczurczy” rzecz jasna działając na szkodę Niemców. Irena razem z mężem Jerzym, bardzo często z powyższego powodu, zmieniali adres zamieszkania.

Przełom lat

Na przełomie lat 1941 i 1942, jak wiemy to z różnych opracowań encyklopedycznych, spora ilość siatek konspiracyjnych w Polsce została rozbita przez niemieckiego okupanta. Zatem i pani Irena została aresztowana przez gestapo dnia 7 października 1942 roku. Początkowo przetrzymywano ją na Pawiaku, gdzie oczywiście rozpoczęto wobec niej brutalne przesłuchania. Działacze konspiracyjni, przesłali jej w wielkiej tajemnicy tlenek cyjanku, ale kobieta z niego nigdy nie skorzystała. Dzięki staraniom pana Jerzego, dnia 16 stycznia 1943 roku, postanowiono zorganizować wydostanie Ireny z Pawiaka. Lecz na całkowite uwolnienie jej było za późno, ale przekupiony strażnik umieścił panią Irenę w grupie więźniów niepolitycznych, skierowanych do obozu na Majdanku.

Kolejna brawurowa akcja Polaków

Gdy pani Irena była więźniarką obozu koncentracyjnego, wyszkolony oddział polskich żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych z Pomorza, dokonał wręcz „czegoś niebywałego”. Przebrani w mundury gestapo, przyjechali pod bramę obozu na Majdanku skradzionym Niemcom autem i przedstawili spreparowany dokument nakazujący przekazanie Ireny na specjalne śledztwo toczące się w Warszawie. Miała być tam ona świadkiem. Niespecjalnie inteligentni esesmani, oczywiście wydali więźniarkę.

Na wolności

W Warszawie, Irena dalej działała w NSZ, ale tym razem nie tylko przeciw Niemcom, ale i przeciw ekspozyturze sowieckiej. Mąż pani Ireny Jerzy, został wówczas wysłany do Anglii. Irena miała dojechać do niego oczywiście pod przybranym nazwiskiem pewien czas później. Jednakże dnia 4 października 1943 roku, telefonicznie została wezwana „gdzieś” w ważnej sprawie. Irena podejrzewając prowokację, mimo wszystko udała się w umówione miejsce, ale powiadomiła wcześniej o tym zaprzyjaźnioną sąsiadkę.

W niewyjaśnionych okolicznościach

Irena Iłłakowicz rzecz jasna została zamordowana, nie wiadomo gdzie i przez kogo. Mąż Jerzy rozpoczął zatem poszukiwania żony, którą niestety odnalazł dopiero w kostnicy, znajdującej się przy szpitalu na ulicy Oczki w Warszawie. Pochowana została w Warszawie pod konspiracyjnym nazwiskiem Barbara Zawisza. Dla zmylenia gestapowców, gdyż ci bardzo chętnie wysyłali swoich funkcjonariuszy na pogrzeby, pan Jerzy uczestniczył w pogrzebie żony jako grabarz, Zaś matka pani Ireny była na tej ceremonii w przebraniu osoby z obsługi cmentarza. Trzy lata po wojnie, na nagrobku Ireny Iłłakowiczowej, matka jej kazała wykuć prawdziwe nazwisko córki.

Ewa Michałowska -Walkiewicz