Nicianki na Boże Narodzenie

Czy podobam się mojemu chłopcu

Historia firanek zwanych zwyczajowo niciankami, zaczyna się już w antycznych czasach. Wówczas daleko tamtym firanom było do obecnie nam znanych, jednak niektóre z ówczesnych funkcji spełniają one do dziś w takim samym stopniu.

Firanki jakich nie znamy

Pierwsze firanki wykonane były jak nie trudno się domyśleć ze skóry, a niektóre z bardzo lekkich materiałów. Zawieszano je najczęściej w przejściach, by wyznaczyły one czyjąś prywatność. Te skórzane „firanki” dodatkowo powodowały zatrzymanie ciepła w domu, na przykład w okresie zimy.

Grube tkaniny przede wszystkim

Do XIII stulecia, w otworach okiennych wieszano grube tkaniny, które chroniły mieszkańców danego pomieszczenia przed „wścibskim okiem” sąsiada. W trzynastym wieku w słonecznej Italii rozpoczęto produkcję szkła, zatem inne przepierzenia straciły już na znaczeniu.

Schyłek średniowiecza

W XV wieku na salonach możnowładców, pojawiły się po raz pierwszy firanki jakie znamy w dzisiejszych czasach. Zaczęły pojawiać się firany mnie więcej w takiej formie jaką znamy dzisiaj. Okalały one okna, ale też i wtedy pełniły rolę subtelnej dekoracji na przykład wisząc na ścianach. .

Rozkwit dekoracji firanowych

Na przełomie XIX i XX wieku rozpoczęła się moda na firany już prawie na całym Starym Kontynencie. Pojawiły się też one w Polsce, ale w biedniejszych domach, wieszano je jedynie w okresie na przykład świąt Bożego Narodzenia. Właśnie z wykonywaniem firan, co czyniono na szydełku z nici kordonkowych, wiąże się pewna świąteczna opowieść.

Było to tuż po wojnie

Gdy zakończyła się II wojna światowa, na terenie naszego kraju wkradła się okrutna bieda. Rosyjski bucior, rządził nie patrząc na to, że jest on po prostu znienawidzony przez wszystkich Polaków. Ale nikt nikomu nie miał prawa zabronić, czcić narodzin Bożej Dzieciny, nawet gdy miało to miejsce jedynie przy śledziku i czerstwym chlebie. W pewnej wiosce świętokrzyskiej pani Anna Słowikowa cieszyła się w całej okolicy z tego, że potrafiła wykonywać szydełkowe „firany-nicianki”. Zamówień miała ona bez liku właśnie w okresie grudniowych świąt. Pani Anna najczęściej wykonywała firanki te z córką Henią, która dodatkowo była piękną czarnowłosą dziewczyną.

Wybory najlepszej panny

Od wieków, właśnie przed Bożym Narodzeniem trwały wśród chłopaków pewnego rodzaju „przepychanki”, w jakim domu mieszka najlepsza panna, pretendentka do zamążpójścia. Zatem pewnego razu, chłopaki wpadli na pomysł, co by starać się o względy tej, w której woknie kuchenn ym będzie wisiała najpiękniejsza nicianka. Pani Anna Słowikowa wraz z Henią, wykonały na okres Bożego Narodzenia dużo firan nicianych, które oczywiście sprzedały nie tylko okolicznym sąsiadom. Ale Henia zrobiła pewną niciankę wrabiając w nią przytulające się do siebie łabędzie. Zatem ta firanka została sprzedana do najbogatszego domu w okolicy. Chłopaki obserwując przed świętami okna kuchenne dziewczyn, akurat wybrali tę dziewczynę, u której w oknie widniała wspomniana firanka. Starali się oni zatem o nie tę pannę, której ręce wykonały to prawdziwe arcydzieło. A tak przy okazji Henia mimo swojego sprytu i urody nigdy nie wyszła za mąż, a jej nicianki były ozdobą okien nie tylko w czas świat grudniowych.

Czy podobam się mojemu chłopcu

Przed Bożym Narodzeniem, chłopaki we wsi robili takie psikusy, które polegały na tym, iż brudzili sobie oni ręce w sadzach i wpadając szybko do domu gdzie mieszkała panna, wycierali sobie o firankę wiszącą w jej pokoju wspomniany brud z rąk. Gdy tylko podobała się jakiemuś chłopcu dziewczyna, brudził on jej firankę w bardzo małym stopniu. Gdy zaś dziewczyna była szpetna i nieciekawa, wówczas kilku chłopaków brudziło jej w domu tak firankę, że na pewno musiała ona ją wymienić.

Podobno w Stawie Kunowskim pewien chłopak tak się zakochał w dziewczynie, że zamówił u pani Małgorzaty piękną firankę, w którą była wrobiona podobizna ukochanej chłopaka. Była to podobno najpiękniejsza firanka we wsi.

Ewa Michałowska- Walkiewicz